Fireler & İskartalar

Erişim

Gerekli Yetki: navigateWastages | Roller: Operatör, Kalite Sorumlusu, Vardiya Şefi, Üretim Yöneticisi

Modül Nedir?

Fireler & İskartalar modülü, üretim süreçlerinde ortaya çıkan kalite dışı ürünlerin sistematik biçimde kayıt altına alınmasını sağlar. Her fire veya ıskarta kaydı mutlaka bir iş emrine ve bir sebep koduna bağlanmak zorundadır; bu zorunluluk veri tutarlılığını ve raporların güvenilirliğini garanti eder.

Modül iki temel fire türünü destekler:

• Fire (Wastage): Ürünün tamamen kullanılamaz hale geldiği, geri kazanımı mümkün olmayan kayıp.
• Iskarta / Yeniden İşlenebilir (Reject): Ürünün yeniden işlenerek kurtarılabileceği ya da farklı değerlendirilebileceği durum.

Her iki tür de aynı form üzerinden tip seçimi yapılarak kaydedilir. Kayıtlar; istasyon, iş emri, ürün, vardiya, tarih ve sebep bilgileriyle zenginleştirilerek depolanır. Bu sayede kalite mühendisleri kök neden analizlerini gerçek veriye dayalı olarak yürütebilir; yönetim ise fire trendlerini dönemsel raporlarla izleyebilir.

Fire miktarı OEE hesabının Kalite (Quality) bileşenine doğrudan yansır.

Yetenekler

• İş emrine bağlı fire ve ıskarta miktarı girişi
• Fire tipi seçimi: Fire (Wastage) veya Iskarta/Yeniden İşlenebilir (Reject)
• Sebep kodu zorunluluğu (yalnızca wastageCause = true işaretli sebepler)
• İkincil ölçü birimi desteği (istasyona reservedProductTypeId tanımlandığında otomatik görünür)
• Vardiya bazlı kayıt; tarih seçilince geçerli vardiyalar otomatik filtrelenir
• Serbest metin açıklama alanı
• Özel özellikler (custom properties) ile entegrasyon kodu ve ek etiket desteği
• Tarih aralığına göre liste filtreleme (varsayılan: son 2 hafta)
• Sütun seçici ile kişiselleştirilebilir tablo görünümü
• Kayıt bazlı silme (onay diyaloğu ile)
• Excel / PDF dışa aktarım

Erişim & Roller

Rol	İzin
Operatör	Kiosk üzerinden fire kaydı oluşturma
Kalite Sorumlusu	Listeleme, oluşturma, düzenleme
Vardiya Şefi	Listeleme, oluşturma, düzenleme, silme
Üretim Yöneticisi	Tüm işlemler + dışa aktarım

Ekran Açıklaması

Ekran Görüntüsü

Ekran görüntüsü yakında eklenecektir.

Liste Ekranı

Alan	Açıklama
İş Emri	Bağlı iş emri kodu
İstasyon	Kaydın oluşturulduğu üretim istasyonu
Ürün	İlgili ürün adı
Fire Tipi	Fire (Wastage) veya Iskarta/Yeniden İşlenebilir (Reject)
Miktar	Fire / ıskarta miktarı (birincil ölçü birimi)
Miktar 2	İkincil ölçü birimi miktarı (varsa)
Sebep	Seçilen fire/ıskarta sebebi
Vardiya	Firenin gerçekleştiği vardiya
Tarih	Firenin kayıt tarihi
Açıklama	Serbest metin açıklama
Oluşturma Tarihi	Kaydın sisteme girildiği tarih-saat
Oluşturan Kullanıcı	Kaydı oluşturan kullanıcı adı
Değiştirilme Tarihi	Son güncelleme tarihi
Değiştiren Kullanıcı	Son güncelleyen kullanıcı adı

Oluşturma / Düzenleme Formu

Alan	Tip	Zorunlu	Açıklama
İstasyon	Dropdown (aranabilir)	Evet	Fire kaydının ait olduğu istasyon
Tarih	DateTime picker	Evet	Firenin gerçekleştiği tarih ve saat
İş Emri	Dropdown (aranabilir)	Evet	İstasyon ve tarih aralığına göre filtrelenen iş emirleri
Ürün	Dropdown	Koşullu	İş emrine birden fazla ürün bağlıysa görünür
Vardiya	Dropdown	Koşullu	Seçilen tarihte geçerli vardiyalar listelenir
Sebep	Dropdown (aranabilir)	Evet	wastageCause = true olan sebepler listelenir
Açıklama	Metin alanı	Hayır	Serbest metin notlar
Miktar	Sayı girişi	Evet	Birincil ölçü birimi miktarı
Miktar 2	Sayı girişi	Koşullu	İstasyonda ikincil ürün tipi tanımlıysa görünür
Fire Tipi	Dropdown	Evet	Fire (Wastage) veya Iskarta/Yeniden İşlenebilir (Reject)
Özel Özellikler	Tablo (ad/değer)	Hayır	integrationCode gibi ek meta veriler

Adım Adım Kullanım

Yeni Fire / Iskarta Kaydı Oluşturma

Not: Fire ve ıskarta kayıtları genellikle Kiosk (fire-iskarta sayfası) üzerinden operatör tarafından girilir. Aşağıdaki adımlar MES üzerinden manuel kayıt oluşturma içindir.

1. Sol menüden Kalite & Üretim → Fireler & İskartalar yolunu izleyin.
2. Sağ üstteki Oluştur düğmesine tıklayın.
3. İstasyon alanından fire kaydının ait olduğu istasyonu seçin.
4. Tarih alanına firenin gerçekleştiği tarih ve saati girin.
5. İş Emri listesinden ilgili iş emrini seçin. (Listeyi daraltmak için sağ taraftaki takvim simgesine tıklayarak tarih aralığını değiştirebilirsiniz.)
6. Gerekirse Ürün ve Vardiya seçimlerini yapın.
7. Sebep alanından fire sebebini seçin (zorunlu).
8. Açıklama alanına ek not girebilirsiniz.
9. Miktar ve varsa Miktar 2 değerlerini girin.
10. Fire Tipi alanından Fire (Wastage) veya Iskarta/Yeniden İşlenebilir (Reject) seçimini yapın.
11. Gerekirse özel özellik ekleyin (+ Yeni Özellik Ekle).
12. Kaydet düğmesine tıklayın.

Kayıtları Tarih Aralığına Göre Filtreleme

1. Liste ekranında üst çubukta gösterilen tarih aralığına tıklayın.
2. Açılan panelden Başlangıç Zamanı ve Bitiş Zamanı değerlerini ayarlayın.
3. Uygula düğmesine tıklayın; tablo yeni kritere göre yenilenir.

Kayıt Düzenleme

1. Listede düzenlemek istediğiniz satırın sonundaki Düzenle simgesine tıklayın.
2. İlgili alanları güncelleyin.
3. Kaydet düğmesine tıklayın.

Kayıt Silme

1. Listede silinecek satırın sonundaki Sil simgesine tıklayın.
2. Açılan onay diyaloğunda silme işlemini onaylayın.

Dışa Aktarım (Export)

1. Liste ekranında üst çubukta Dışa Aktar düğmesine tıklayın.
2. Excel veya PDF formatını seçin.
3. Dosya indirme işlemi başlar.

Use Case Senaryoları

Senaryo 1 — Elektronik (Lehimsiz Bileşen)

Bir elektronik kartı üretim hattında SMD montaj sonrası optik okuyucu taramasında 14 kart, lehimsiz veya hatalı lehim bileşeni nedeniyle kalite kontrolden geçemez. Bazı kartlar yeniden lehim işlemi ile kurtarılabilirken bazıları tamamen hurdaya ayrılmak zorundadır. Operatör Kiosk'taki fire-iskarta sayfasından iki ayrı kayıt girer: 9 adet kart için Iskarta/Yeniden İşlenebilir (Reject) ve 5 adet kart için Fire (Wastage) tipini seçer; sebep olarak "SMD Lehim Hatası" kodunu belirler. Kalite sorumlusu ay sonu raporunda bu sebep kodunun toplam fire içindeki payının %18'e ulaştığını görür ve pasta baskı makinesinin kalibrasyon sıklığını artırır.

Senaryo 2 — Kimya (Reaksiyon Hatası)

Bir kimya tesisinde reaktör sıcaklık kontrolünün gecikmeli devreye girmesi nedeniyle 200 kg'lık bir ara ürün partisi spesifikasyon dışı kalmıştır. Ürün ne yeniden işlenebilir ne de satışa sunulabilir durumdadır. Süreç mühendisi, Fireler & İskartalar modülünden ilgili iş emrini seçer; fire tipini Fire (Wastage) olarak işaretler; sebep olarak "Sıcaklık Kontrol Gecikmesi" kodunu girer ve parti numarasını açıklama alanına yazar. Bu kayıt OEE'de kalite kaybı olarak yansır; kök neden analiz raporuna da kaynak teşkil eder.

Senaryo 3 — Gıda (Bozulma / Son Kullanma)

Bir hazır yemek fabrikasında soğuk zincir kesintisi nedeniyle bir partiden 80 porsiyon yemek gıda güvenliği standartlarını karşılayamaz hale gelir. Kalite sorumlusu kaydı Fire (Wastage) tipinde, "Soğuk Zincir İhlali" sebebiyle girer ve miktarı 80 porsiyon olarak belirler. Ay sonu raporunda bu fire kalemi, lojistik süreçlerin gözden geçirilmesi ve ısı takip sensörü kurulumu kararını destekleyen kanıt olarak kullanılır.

Modüller Arası Bağlantılar

İlişki	Modül	Açıklama
Bağlı olduğu	İş Emirleri	Her fire kaydı bir iş emrine bağlıdır
Referans alır	Sebepler	Fire sebep kodları wastageCause = true ile işaretlenir
Referans alır	İstasyonlar	Hangi istasyonda fire oluştuğu takip edilir
Referans alır	Ürünler	İlgili ürün bilgisi iş emrinden devralınır
Referans alır	Vardiyalar	Vardiya bazlı raporlama için kullanılır
Etkiler	OEE Hesaplama	Fire miktarı Kalite (Quality) kaybı olarak OEE'ye yansır
Veri kaynağı	Kiosk v2 – fire-iskarta sayfası	Operatör fire ve ıskartaları Kiosk üzerinden girer