Trend İzleme
Gerekli Yetki: navigateTagsMonitoring | Roller: Üretim Mühendisi, Kalite Uzmanı, Proses Teknisyeni, OEE Analisti
Modül Nedir?
Trend İzleme modülü, OPC-UA, MQTT veya diğer veri toplama protokolleri aracılığıyla sistemde kayıtlı tag'lerin (sensör/PLC değişkeni) tarihsel değerlerini zaman serisi grafiği olarak görselleştiren, salt okunur bir analiz ekranıdır. Anlık değer yerine seçili bir zaman aralığındaki geçmiş veriyi gösterir; bu yönüyle Canlı Tag İzleme modülünden farklılaşır.
Modül; istasyon ağacı üzerinden tag seçimi yapmanıza, birden fazla tag'i aynı grafik üzerinde karşılaştırmanıza ve analiz sonuçlarını dışa aktarmanıza olanak tanır. Tag tipi (tag type) filtresi ile sensörleri kategoriye göre gruplayabilir, yalnızca ilgilendiğiniz ölçüm türlerine odaklanabilirsiniz.
Tarihsel trend analizi, üretimdeki proses kaymalarını, performans düşüşlerini ve kalite sorunlarını önceden tespit etmek için kritik öneme sahiptir. Örneğin bir presleme istasyonunda basınç tag'inin günlük ortalamasının son haftaya kıyasla düşmeye başladığını Trend İzleme'de fark etmek, arızayı henüz gerçekleşmeden önleyebilir.
Yetenekler
- İstasyon hiyerarşisinden tag seçimi (istasyon ağacı üzerinden)
- Tag tipi bazlı filtreleme
- Çoklu tag karşılaştırması (aynı grafik üzerinde)
- Tarih ve saat aralığı seçimi
- Önceki/sonraki zaman dilimine hızlı geçiş (breadcrumb okları)
- Veri dışa aktarma (export) — maksimum kayıt sayısı sistem parametresiyle belirlenir
- Highcharts tabanlı etkileşimli grafik (zoom, tooltip, legend)
- Tablo filtrelerinin oturum hafızasında saklanması
Ekran Açıklaması
Ekran görüntüsü yakında eklenecektir.
Ekranın üstünde breadcrumb çubuğu; tarih aralığı ve seçili tag adı gösterilir. Sol/sağ oklar bir sonraki veya önceki aynı uzunluktaki zaman dilimine geçmenizi sağlar. Filtre paneli (sidebar) üstten aşağı doğru açılır.
Filtreler ve Parametreler
| Parametre | Tip | Açıklama |
|---|---|---|
| İstasyon | Ağaç seçici | İstasyon hiyerarşisinden seçim yapılır; seçilen istasyona ait tag'ler listelenir |
| Tag Tipi | Dropdown (tekli) | Gösterilecek tag'leri kategoriye göre filtreler (ör. Sıcaklık, Basınç, Hız) |
| Tag | Ağaç seçici | Seçili istasyona ait tag'ler arasından analiz edilecek olanlar belirlenir |
| Başlangıç Saati | Tarih & Saat | Grafik aralığının başlangıcı (DD.MM.YYYY HH:mm) |
| Bitiş Saati | Tarih & Saat | Grafik aralığının sonu |
Görüntülenen Veriler / Metrikler
| Metrik | Hesaplama | Açıklama |
|---|---|---|
| Tag Değeri (Zaman Serisi) | Ham kayıtlı değer | X ekseni: zaman, Y ekseni: tag değeri (birimi tag tanımına göre) |
| Minimum Değer | min(değer) — seçili aralık | Aralıktaki en düşük ölçüm |
| Maksimum Değer | max(değer) — seçili aralık | Aralıktaki en yüksek ölçüm |
| Ortalama Değer | Σ(değer) / kayıt sayısı | Aralıktaki ortalama ölçüm |
| Kayıt Sayısı | Veri noktası adedi | Grafikteki toplam veri noktası sayısı |
| Dışa Aktarma Limiti | Sistem parametresi | fetchMaximumExportCount ile belirlenen maksimum satır sayısı |
Bu modül tarihsel (historik) veriler üzerinde çalışır. Anlık (canlı) değerleri izlemek için Canlı Tag İzleme modülünü kullanın. Trend İzleme'de sorgulanan veriler veritabanından çekilir; Canlı Tag İzleme ise WebSocket (socket) bağlantısı ile anlık veri akışı sağlar.
Adım Adım Kullanım
- Sol menüden İzlemeler → Trend İzleme yolunu izleyin.
- Filtre paneli otomatik açılır; İstasyon ağacından analiz etmek istediğiniz istasyonu seçin.
- Tag Tipi dropdown'undan sensör kategorisini seçerek listeyi daraltın (isteğe bağlı).
- Tag ağacından grafiğe eklemek istediğiniz tag'i seçin. Birden fazla tag seçebilirsiniz.
- Başlangıç Saati ve Bitiş Saati alanlarını doldurun.
- Uygula butonuna tıklayın; panel kapanır ve zaman serisi grafiği yüklenir.
- Grafik üzerinde fareyle gezinerek her veri noktasının değerini ve zaman damgasını görün.
- Yakınlaştırmak için grafik üzerinde sürükleyin (drag-zoom).
- Önceki/sonraki zaman dilimine geçmek için breadcrumb'daki ok ikonlarını kullanın.
- Veriyi dışa aktarmak için Dışa Aktar butonuna tıklayın; sistem maksimum kayıt limitini kontrol eder.
Use Case Senaryoları
Senaryo 1 — Kimya: Reaktör Sıcaklık Kayması Tespiti
Bir kimya fabrikasında proses mühendisi, reaktör çıkış ürününün son üç günde beklenmedik bir renk değişimi gösterdiğini fark eder. Trend İzleme'yi açar; Reaktör-01 istasyonunu ve Sıcaklık tag tipini seçer. Son 72 saatlik grafikte sıcaklığın normalin 4°C altına düştüğü üç ayrı periyot görülür. Bu periyotlar üretim kayıt saatleriyle eşleştirildiğinde sorunun bozuk termostat ayarından kaynaklandığı doğrulanır; kalibrasyon yapılarak proses stabilize edilir.
Senaryo 2 — Elektronik: Lehimleme Hattı Basınç Analizi
Bir elektronik üretim tesisinde kalite uzmanı, SMT lehimleme hattında viyan hataları oranının arttığını raporlar. Trend İzleme'de Lehimleme-A istasyonundaki Nitrogen Basıncı tag'i son 1 hafta için grafiklendirilir. Grafikte her Salı günü sabah vardiyasında basıncın düşük kaldığı tekrarlayan bir patern görülür. Bu bulgu aylık bakım döngüsüyle ilişkilendirilir; bakım programı güncellenerek hatalar önlenir.
Modüller Arası Bağlantılar
| İlişki | Modül | Açıklama |
|---|---|---|
| Bağımlı | İstasyonlar | Tag'ler istasyonlara bağlıdır; istasyon seçimi tag listesini filtreler |
| Bağımlı | Tag Tanımları | Sistemdeki ölçüm noktalarının (tag) tanımları buradan yönetilir |
| Kardeş | Canlı Tag İzleme | Anlık değerler için; Trend İzleme tarihsel, Canlı İzleme gerçek zamanlıdır |
| Kardeş | Dağılım Grafiği | İki tag arasındaki korelasyon analizi için |
| Kardeş | Histogram | Tek bir tag'in değer dağılımı analizi için |
| Kardeş | Kalite İzleme | Kalite parametrelerinin trend analizi de bu modül üzerinden yapılabilir |